María Emilia Zuasti: Nafarroako herri txiki batetik mugak hautsi zituen maistra

María Emilia Zuasti Ferrández XX. mendearen hasierako Nafarroan prestakuntzaren eta irakaskuntzaren arloan bidea urratu zuten emakumeetako bat izan zen. Obanosen jaio zen 1898an, garai hartan ohikoa ez bazen ere alaben hezkuntzaren aldeko apustu irmoa egin zuen familia batean. Bere ibilbideak emakumeentzat aukerak oraindik oso mugatuak ziren ingurune batean goi-mailako ikasketak egitea lortu zuen emakume-belaunaldi oso baten ahalegina eta gainditzeko gaitasuna islatzen ditu.

Herrian oinarrizko ikasketak amaitu ondoren, Iruñera joan zen Irakasle Ikasketak egitera, urte haietan oso ohikoa ez zen urratsa. 1916an bukatu zituen ikasketak eta, bi urte eskas geroago, bere bizitzako pasarte harrigarrienetako bat bizi izan zuen: Madrilera bidaiatu eta solfeo nahiz pianoko ikasturte guztietako azterketak deialdi bakarrean gainditu zituen. Titulua denbora errekorrean eskuratu izanak agerian uzten ditu haren talentua eta lanerako gaitasuna.

Bere ibilbide profesionala irakaskuntzari lotuta egon zen batez ere. Maistra aritu zen Saldiasen, Bidasoa haranean, eta, ondoren, Altsasun. Han arrasto sakona utzi zuen bere ikasleengan 1920ko hamarkadan. Geroago, Javier Blasco farmazialariarekin ezkondu ondoren, Nafarroatik kanpora joan zen bizitzera: lehenik Asturiasera eta, ondoren, Donostiara. Han ere irakaskuntzari lotuta jarraitu zuen bizitzaren amaierara arte.

María Emiliaren historia ezin da ulertu inguruan izan zuen familia-testuingurua kontuan hartu gabe. Bost ahizpetan zaharrena zen eta guztiek egin zituzten goi-mailako ikasketak amaren bultzadari esker, garai hartako Nafarroako landa-eremuan salbuespenezkoa zen zerbait. Ahizpetako batzuk ere nabarmendu ziren esparru akademiko eta profesionaletan, eta emakumeen sustapenaren adibide berezia osatu zuten gizarte-muga sakonez betetako garai batean.

María Emilia Zuasti 1947an hil zen, 49 urte zituela, irakaskuntzari eta ikaskuntzari eskainitako bizitza baten ondoren.