Pedro Navarro: Mediterraneoa konkistatu zuen Erronkariko jenio militarra

Pedro Navarro Aro Modernoko nafar militar handienetako bat izan zen, eta XVI. mendearen hasieran Italian eta Ipar Afrikan Espainiaren nagusitasuna ezarri zuten gerretan funtsezko figura bihurtu zen. Garde herrian jaio zen, Erronkaribarrean, 1460. urte inguruan, eta bere bizitza-ibilbidea mugikortasunak, gerrak eta gaitasun tekniko apartak markatu zuten. Horri esker, bere garaiko meatzaritza militarrean eta setioetan aditu handienetako bat izan zen.

Tradizio militar handiko lurralde batean sortua, Nafarroatik urrun hasi zuen bere ibilbidea. Italian mertzenario gisa emandako lehen urteetan, Pedro de Roncal izena hartu zuen eta harresiak lehertzeko meatze-galerien indusketan espezializatu zen; teknika horrek ingeniaritza militar modernoaren aitzindarietako bat bihurtu zuen. Geroago, Italiako hegoaldean korsario gisa jardun zuen, itsasoan erakutsitako ausardiagatik eta borrokalari gisa zuen trebetasunagatik ospea lortuz.

Bere bizitzako aldaketa handia 1500. urtean etorri zen, Gonzalo Fernández de Córdoba Handi Kapitainaren armadan sartu zenean. Ordutik aurrera Pedro Navarro izena behin betiko hartu zuen, eta Italiako Espainiako kanpainetako pieza giltzarri bihurtu zen. Bere parte-hartzea erabakigarria izan zen Zefaloniaren konkistan eta, batez ere, Napoliko Erresumaren gaineko gerran. Han nabarmendu zen Canosaren defentsan, Ceriñolako garaipenean eta Napoliko gotorlekuen konkistan. Bere merezimenduak aitortuz, Olivetoko konde izendatu zuten.

Koroaren zerbitzura, Pedro Navarro Mediterraneoko Espainiako hedapenaren arrakasta handienetako batzuen protagonista izan zen. Vélez de la Gomerako peñoiaren konkista zuzendu zuen, eta bere garaipenik handiena Orango konkistan lortu zuen 1509an; ondoren Bugía eta Tripoli ere hartu zituen, Ipar Afrikako kostaldearen kontrola sendotuz. Kanpaina horiek bere ibilbide militarraren gailurra izan ziren.

Bere azken urteak gorabehera politikoek eta Frantziaren eta Espainiaren arteko gerrak markatu zituzten. Italian preso hartu ondoren, denboraldi batez Frantziaren zerbitzura igaro zen, harik eta berriro espainiarren esku erori zen arte. Napoliko Castel Nuovo gazteluan espetxeratuta, 1528an hil zen, egoera tragikoetan. Hamarkada batzuk geroago, bere etsai ohiek ere militar handi gisa aitortu zuten haren handitasuna.

Pedro Navarrok Pirinioetako haran batetik abiatu eta bere talentuari, ausardiari eta gerraren artearen gaineko maisutasunari esker nazioarteko ospea lortu zuen soldadu nafarra irudikatzen du, Europako historia militarrean arrasto iraunkorra utziz.