Londresetik Iruñean alabarekin batera argazkigintza, arte eta ingeles tailerrak diseinatzera

Alberto Arzozek aitagandik jaso zuen argazkigintzarako grina, eta duela hiru hamarkada baino gehiago erabaki zuen Londresera joatea bere ibilbide profesionala han garatzeko. Garbitzaile eta zaintzaile gisa lan egin ondoren, James Morris argazkilariaren laguntzaile izan zen, eta proiektuak egin zituen hainbat erakunderentzat, hala nola London Transport Museum, Royal Academy of Arts, Horniman Museum eta Cameron Mackintosh Theatres-entzat, besteak beste. Halaber, eskolak eman zituen Sybil Elgar School-en, autismoari eskainitako munduko lehen eskolan. Pandemiak eta Brexitak bultzatuta, Iruñera itzuli zen Bonnie alabarekin batera, eta elkarrekin proiektu original bat sortu dute.

Aitaren itzal argitsuaren pean hazi zen, eta harengandik ez zuen izena bakarrik jaso, baita bere alderdi artistikoena ere. Hara eta hona ibiltzen zen kamera analogiko bat besapean, munduko zatiak ia zehaztasun poetikoz harrapatzeko. “Esku bakarrarekin jaio zen, eta hala ere, izugarri azkar idazten zuen makinaz. Ogasuneko ikuskatzailea zen, baina errebeldea. Beti animatu ninduen artearekin zerikusia zuen zerbait egitera. Berak erein zuen gaur naizena”, adierazten du Alberto Arzozek, 61 urte dituela.

Bere jaioterriko Iruñeko kaleetan barrena paseatzen da Bonnie alabarekin. Hiru hamarkada baino gehiago igaro dira atzerrira joan zenetik, eta sentitzen du Nafarroa presarik gabe egon dela bere itzuleraren zain. Bere pausoek Caballo Blanco izeneko txokora eramaten dute, non harresia paisaiara zabaltzen den. Handik, hiria lasaitasun batean zabaltzen da, oroitzapenen zaratarekin kontrastean. Urrunean, paisaia berdea horizonte aldera hedatzen da, eta zeruak badirudi dena leunki eusten duela. Protagonistak alabari besarkada eman eta isilik begiratzen dio eszenari. “Zein ondo sentitzen den etxera itzultzea!”, dio arnasa sakon hartuz.

LONDRESERAKO BIDEA

Denbora batez, pentsatu zuen bere bidea musikaren munduan egongo zela. Baina esku batean izandako istripu batek gitarrarekin jarduteko ametsa zapuztu zuen. Etsi gabe, beste bide bat hartu zuen eta Irakasle-ikasketak egin zituen, agian oraindik jakin gabe irakaskuntza ere sortzeko modu bat izan zitekeela.

Garai hartan, lagun batek ingeles akademia bat zuen. Ideia sinplea zen: hizkuntza ikasi, ondo barneratu, eta denborarekin irakasle bihurtzea. Hala egin zuen. Egun batean, ordea, bere bizitza aldatuko zuen erabakia hartu zuen: “Londresera noa”.

“Autobus batera igo nintzen, poltsikoan 300 euro eskasekin. Hara iristean, dena lapurtu zidaten. Harrera pixka bat gogorra izan zen”, gogoratzen du barrez. Hala ere, ez zuen atzera egin. Ahal zuen guztian lan egin zuen: garbiketan, adineko bat zaintzen, lan batetik bestera… Laster, argazkigintzarekiko interesa sakon sustraitzen hasi zitzaion. Horrela hasi zen hainbat ikastarotan prestatzen. Horietako batean agertu zen funtsezko figura bat: James Morris izeneko argazkilari bat. Zerbaitek erakarri zuen harengan, agian mundua begiratzeko beste modu batek. “Nire bizitzan mugarri izan zen proposamen bat egin zidan: bere laguntzaile izatea”, dio.

ARKITEKTURAREKIKO GRINA

Arkitektura eta barne-diseinuko argazkigintzan espezializatu zen, Londres eraikuntza-bum betean zegoen garaian. Garabi amaigabeak zerurantz igotzen ziren, aldamioak etorkizuneko eraikinen hezurdurak balira bezala ugaritzen ziren, eta hiria abiadura bizian berrasmatzen ari zela zirudien. Lanak egin zituen London Transport Museum, Royal Academy of Arts, Horniman Museum eta Cameron Mackintosh Theatres bezalako erakundeentzat, besteak beste.

Aldi berean, ustekabeko aukera bat sortu zen, bere bidea are gehiago zabaltzeko. Sybil Elgar School-en argazkigintza eskolak ematea proposatu zioten, autismoari eskainitako munduko lehen eskolan. Han, kamera tresna estetiko hutsa izateari utzi eta zubi bihurtu zen: adierazpenerako, komunikaziorako eta aurkikuntzarako bide bat ikasleentzat. Ondoren etorri ziren beste ikastetxe batzuk, ikasgela gehiago, aurpegi gehiago.

Urteetan zehar, irakaskuntza eta argazkilari lana uztartu zituen, enkargu profesionalak eta ikasitakoa partekatzeko bokazioa orekatuz. “Sormena bihotza eta burua irekitzen dituen txinparta da. Hori irakasle izanik ulertu dut. Gainera, bidaiatzeko, ezagutzeko eta Filipinetako, Estatu Batuetako eta Afrikako tribuak argazkitan jasotzeko aukera izan dut. Horrek ere asko elikatu nau irakasle gisa”, azaltzen du.

Garai hartan, bere bizitza pertsonalak ere sustraiak bota zituen. Ezkondu zen eta handik gutxira Bonnie alaba jaio zen, gaur egun 20 urte dituena. Irudien, kameren eta argiari eta enkoadraketari buruzko elkarrizketen artean hazi zen. Albertok eskolako lanetan laguntzen zion, batez ere marraztea tokatzen zenean: elkarrekin esertzen ziren, arkatzak eta isiltasunak partekatuz, ideiak paperean forma hartzen joan ahala. “Batzuetan nirekin etortzen zen argazki-saioetara laguntzera. Behin tripodearen azpian lo geratu zen”, gogoratzen dute barrez.

ETXERAKO ITZULERA

Pandemiaren ondorioz, Espainiara itzultzeko aukera aztertzen hasi ziren. Handik gutxira, Brexitak erabakia behin betiko baldintzatu zuen. Hiru hamarkada baino gehiago igaro ondoren, etapa hura ixteko garaia iritsi zen, eta Iruñea berriro agertu zen helmuga gisa. “Brexita katalizatzaile bat izan zen, dena modu izugarrian kolapsatu zen. Ziurgabetasun handia zegoen eta, batez ere, kaos handia. Bere garaian, Londresek Europar Batasunetik onura atera zuen. Enpresa askok han jarri zuten egoitza hazteko, baina Brexitak dena aldatu zuen. Hiriaren hasiera eta amaiera bizi izan ditut”, kontatzen du, eta azpimarratzen du ordutik “askoz arriskutsuagoa” bihurtu dela.

Horrela, maletak egin eta Nafarroara hegazkina hartu zuten. Handik hilabete gutxira, eta lana aurkitzeko zailtasunak zirela medio, elkarrekin ekitea erabaki zuten. Horrela sortu zen BNA Audiovisuals, esperientzia eta freskotasuna, iragana eta oraina, aita eta alaba uztartzen dituen proiektua. “Bideoak, ikus-entzunezko narrazioak, argazkiak… Drone-pilotuak ere bagara, eta perspektiba desberdinak esplora ditzakegu”, zehazten du Bonniek; ondoren, laster ingelesez sortutako tailer kreatibo batzuk abiaraziko dituztela gaineratzen du. “Oraindik proposamena fintzen ari garen arren, ideia da argazkigintza, ingelesa eta artea uztartzea. Iruñean gero eta jende gehiagok ikasi nahi ditu hizkuntzak, eta uste dugu gure lekua egin dezakegula”, dio.

Biek berriro berreskuratu nahi dute beren ibilbidea gidatu duen dimentsio pedagogiko hori, eta adin guztietako pertsonentzat irekia izango den espazio bat sortu. Haien ustez, kamera “aitzakia bikaina” izan daiteke istorioak kontatzeko eta adierazteko beste modu batzuk ezagutzeko. “Artea bizia bihurtzen da transmititzen eta besteekin partekatzen denean. Gure buruarekin, besteekin eta inguratzen gaituenarekin konektatzeko modu bat da. Gainera, Iruñean gero eta jende gehiagok ikasi nahi du ingelesa. Gure proiektua konbinazio perfektua dela uste dugu”, ondorioztatzen dute.