Nafarroako lehen erregia Urdiain eta Altsasu artean izendatua izan zela, kondairaren arabera
15/10/2025
Kondairak dioenez, duela 1303 urte, urtarrilaren 20 batean, San Pedroko elizan, Urdiain eta Altsasu artean, Gartzia Ximenez izendatu zuten Nafarroako lehen errege.
Ekitaldia Burunda ibarreko bihotzean gertatu omen zen, harizti eder batez inguratuta dagoen ermita txiki batean, leku xarmangarri eta misteriotsuan.
Mende batzuk geroago, herrien arteko liskar batek —ermitaren jabetza zela eta— argitara atera zuen Gregorio II.a Aita Santuaren bula bat, gertakaria aipatzen zuena eta, dirudienez, egiaztatzen zuena.
Gainera, elizaren ategainean inskripzio bat irakur daiteke, gertaera eta Aita Santuaren onespena gogorarazten dituena:
“Año de setezientos y diez y siete a veinte de henero en esta iglesia de San Pedro de la Valle de Burunda fue electo y unjido por primer Rey de Navara García Ximénez…”
Ermita 1647. urtean berreraiki zen, baina idazkia han dago oraindik, fedearen eta kondairaren arteko zubi bat osatuz.
Historialariek, hala ere, zalantzan jartzen dute egiazkotasuna; ez baitago hori baieztatzen duen dokumenturik, baina, bitxia bada ere, ezta gezurtatzen duenik ere.
Egia edo mito, San Pedroko ermitak bere xarma propioa gordetzen du: hariztiaren isiltasuna, harri zaharren hizkera eta Nafarroaren lehen orrialdeak amestu zituen herri baten oroitzapena.
San Pedroko ermita, Urdiain eta Altsasu artean. Historia, kondaira eta natura batzen diren paraje magikoa.