Susana Garayoa tafallarrak leihoak irekitzen dizkio Zabala Innovationi Bruselan

Bere bokazio periodistikoa Osasunarekiko zaletasun handitik sortu zen. Aitarekin batera, Garayoa klub gorritxoaren partidetara joaten zen eta kazetariek jokalariei egiten zizkieten elkarrizketak arreta handiz entzuten zituen. Telebistan eta erredakzioan esperientzia eskuratu ostean, besteak beste, Aragón TV, Antena 3 edo Europa Press bezalako komunikabideetan lan eginez, Nafarroako Ingurumen Baliabideen Zentro Fundazioa (CRANA) zuzendu zuen. Gaur egun, Zabala Innovation enpresako Europako Harreman Instituzionalen arduraduna da, eta Bruselan bizi da, energia-trantsizioa eta adimen artifiziala bezalako arloetan oinarritutako Europako proiektuak kudeatzen ditu.

"Handitan kazetaria izan nahi dut" esan zuen Susana Garayoak, orduan hamar urte besterik ez zituela. Argiki zuen: telebistako albistegiak aurkeztu edo erredakzio garrantzitsu batean albisteak idatzi nahi zituen. "Zergatik?", galdetzen dio orain bere buruari, 46 urterekin. Erantzuna hausnartzean, irribarre egiten du. Egia esan, bokazio hori aitarekin biziki jarraitzen zituen futbol-partidetatik sortu zen. "Osasunaren partidak ikustera joaten ginen. Kazetariek elkarrizketa bikainak egiten zizkieten jokalariei, eta niri berehala piztu zitzaidan jakin-mina. Nire burua prentsaurrekoetara joaten edo jokalariei elkarrizketak egiten irudikatzen nuen", azaltzen du irribarretsu.

Gehien miresten zituen futbolari askok atzerritik zetozen: "Buruzagitza-teloiak oraindik ez zuen behera egin, eta Osasunan, esaterako, Jan Urban poloniarra geneukan". Agian horregatik, bere baitan mundua ezagutzeko jakin-min ikaragarria piztu zitzaion: "Futbolaren bidez geopolitika asko ikasi daiteke, eta hori asko interesatzen zitzaidan". Hala, zalantzarik gabe, unibertsitate-karrera aukeratzeko orduan, ("inor harritu gabe") Nafarroako Unibertsitatean Kazetaritza ikastea erabaki zuen. Etapa hura bereziki gogoratzen du, batez ere, gaur egun ere mantentzen dituen lagunarte politengatik. "Niretzat, unibertsitatea mundua ikusteko leiho berri bat deskubritzea izan zen", azpimarratzen du.

TELEBISTA ETA ERREDAKZIOA

Ikasketak amaitzean, telebista mundua aukeratu zuen unibertsitate-garaian ikasitakoa praktikan jartzeko. Hala, hilabete batzuk eman zituen Aragón TVn eta Antena 3n. Hala ere, txikitatik hazitako ametsa betetzen ari zen arren, pantaila askotan agertuz, bizitzak beste bide bat erakutsi zion pixkanaka...

Urtebetez Europa Press-en lan egin zuen politika-albisteak estaltzeko. "Malgutasuna garatu nuen. Azkar idatzi behar nuen eta gaien kontrol handia izan behar nuen", gogoratzen du harrotasunez, bere ibilbidean izandako esperientzia guztietatik gehien aprobetxatu zuela azpimarratuz.

Ondoren, Nafarroako Gobernuak bultzatuta sortutako Nafarroako Ingurumen Baliabideen Zentro Fundazioan (CRANA) hasi zen lanean. Han hasi zen Bruselarekin harremanetan sartzen: "Komunikazio-estrategiak diseinatu nituen Nafarroan Europako proiektuak inplementatzeko eta ekitaldi instituzionalak antolatu nituen. Berehala, beste leiho hori mundura ireki nahi izan nuen eta hiri hori ezagutu. Europa administrazio-hiriburutzat nuen".

CRANAn hamarkada bat eman ondoren, Nafarroako Zabala Innovation enpresa ezagutzeko aukera izan zuen. Konpainiak Espainian zortzi egoitza ditu (Bartzelona, Bilbo, Madril, Iruñea, Sevilla, Valentzia, Vigo eta Zaragoza), bi Frantzian (Paris eta Bordele), Erresuma Batuan (Londres), Portugalen (Lisboa) eta, noski, Bruselan ere bai, Garayoak amestutako hirian. Bera oraindik ez zen konturatzen, baina etorkizuna han zegoen.

BELGIKARAKO BIDEA

"Bitxia da, batzuetan zuk zeuk sortzen duzu etorkizuna, ia konturatu gabe. Zabala Innovation enpresa interesgarria iruditzen zitzaidan, eta bat-batean hemen nago lanean", dio irribarretsu, dagoeneko hamar urte baino gehiago daramatzala enpresan azpimarratuz.

Hasieran, Nazioarteko Komunikazio Saileko arduradun gisa sartu zen, eta gero Bruselako Harreman Instituzionalen gerente bihurtu zen. "Europako proiektuetan liderra den aholkularitza bat gara; urtero 200 proposamen baino gehiago idazten eta kudeatzen ditugu gure bezeroentzat", zehazten du harrotasunez. Horrez gain, Zabala Innovation Espainiako Ganberako Zuzendaritza Batzordeko kide ere bada Belgikan eta Luxenburgon.

Susana batez ere Europako erakundeekin harremanak lantzeaz eta energia-trantsizioan edo adimen artifizialean oinarritutako proiektuak kudeatzeaz arduratzen da. "Hedapen-lider gisa edo koordinazio-lana egiten dut, sare instituzionala garatzeko eta I+G proiektuen inpaktua maximizatzeko. Unibertsitateak, enpresak, administrazio publikoa, startup-ak... Denetarik daukagu bezero moduan". Pentsakor, energia eolikoaren sektorea bereziki gustuko duela aitortzen du, Nafarroarekiko duen lotura bereziagatik. "Berriztagarrien Silicon Valley bezala ikusten dut Nafarroa".

ERRONKEI AURRE EGITEA

Berrikuntzari arreta jartzea da Susana Garayoaren erronka nagusia. Bere ustez, berritzea "leiho berri bat irekitzea" da. Bere bizitza leihoz beteta dago. "Berritzen ez baduzu, galtzen duzu. Aurretik jarri behar duzu eta irtenbideak eskaini. Erronka batzuk soilik berrikuntzarekin eta I+G inbertsioarekin konpondu daitezke", defendatzen du konbentzituta.

Duela bost urte Bruselara behin betiko joan zenean, bazekien bere Nafarroa maitea faltan botako zuela. Batez ere, ostegun arrunt batean Iruñeko tabernetan dagoen giro berezia. Hala ere, Belgika kultura maite duen norbaitentzat helmuga ezin hobea da, eta horrek liluratzen du. "Astero joaten naiz zinemara. Museoak, kontzertuak, dantza... Herrialde oso interesgarria da".

Baina zerbait ez da aldatzen, ez Bruselan ez Iruñean: xehetasunak harrapatzeko duen zaletasun handia. Ingurukoa behatzea "bizirik sentiarazten" du. "Kalean ibiltzea, metroan igotzea, parke bat bisitatzea... Gizartearekin harremanetan egotea eta ingurukoa begiratzea garrantzitsua da. Ziur nago hori kazetari gisa izandako esperientziatik datorkidala!", amaitzen du barrez.

Elkarrizketa hau Nafarroako Gobernuaren NEXT Estrategiaren parte da.